Wykopki w skansenie – jesienne tradycje, prace polowe i folklor.

Jesień na dawnej mazowieckiej wsi była czasem intensywnej pracy, ale również okazją do wspólnego spędzania czasu i świętowania zakończenia najważniejszych prac polowych. Jak wyglądały tradycyjne wykopki? Jakimi narzędziami pracowano i jak wyglądało życie mieszkańców wsi w tym wyjątkowym okresie roku? Będzie można przekonać się o tym 6 września podczas „Wykopków w skansenie” w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu.

Wydarzenie pozwoli przenieść się w świat jesiennych prac gospodarskich i tradycyjnych zajęć. Na polach skansenu będzie można zobaczyć orkę konną i bronowanie, a także kopanie ziemniaków przy pomocy kopaczki konnej. Zaplanowano również tradycyjne kopanie ziemniaków motykami, ich zbieranie i sortowanie. Pokazy pozwolą zobaczyć z bliska, ile pracy wymagało niegdyś przygotowanie jesiennych plonów.

Wykopki będą także okazją do spotkania z dawnymi rzemiosłami i zajęciami gospodarskimi. W zagrodach pojawią się m.in. kowal, tkaczka, plecionkarz, szewc i rzeźbiarka. Zwiedzający zobaczą również pokaz kiszenia kapusty, gręplowania wełny, plecenia warkoczy ze słomy, szycia ze słomy czy pracy sieczkarni i kieratu. Nie zabraknie także opowieści o dawnym przetwarzaniu zbóż – będzie można zobaczyć m.in. mielenie na żarnach i młócenie cepami.

Szczególną częścią wydarzenia będzie możliwość poznania dawnych zwyczajów i codziennych zajęć mieszkańców wsi. Przy kościele z Drążdżewa odbędzie się inscenizacja przedstawiająca dziada proszalnego, a przy kapliczce Matki Boskiej Łąkowskiej zaplanowano modlitwy. W programie znalazły się również pokazy suszenia owoców oraz porady zielarskie.

Organizatorzy pomyśleli także o najmłodszych. Dzieci będą mogły wziąć udział w warsztatach i przygotować m.in. jeżyki, wiewiórki czy stempelki z ziemniaka. Na podwórku zagrody z Ostrowa odbędą się warsztaty gręplowania wełny, natomiast na polanie przy ognisku czekać będą pieczone ziemniaki, animacje, zabawy oraz etno plac zabaw.

Nie zabraknie również muzyki i widowisk folklorystycznych. Na terenie przy amfiteatrze przez cały czas trwania wydarzenia będzie działał kiermasz gastronomii, produktów regionalnych i rękodzieła. O godz. 12.00 wystąpi kapela Mosaik z koncertem „Kurpiowski żar”. O godz. 15.00 publiczność obejrzy widowisko „Wesele na Kurpiach” w wykonaniu Zespołu Folklorystycznego Kurpiowszczyzna.

O godz. 14.00 w kościele z Drążdżewa odprawiona zostanie uroczysta msza święta.

W realizacji pokazów i inscenizacji wydarzenia uczestniczyć będzie również Grupa Rekonstrukcji Historycznej Ludności Cywilnej z Mławy, dzięki której prezentowane sceny jeszcze mocniej przybliżą realia życia mieszkańców dawnej wsi.

„Wykopki w skansenie” to wydarzenie, które łączy edukację, tradycję, folklor i dobrą zabawę. To okazja, by nie tylko zobaczyć dawne prace polowe, ale również poczuć atmosferę jesiennej wsi – z zapachem pieczonych ziemniaków, dźwiękiem muzyki, pracą rzemieślników i spotkaniem przy wspólnym ognisku.

Wykopki w skansenie odbędą się 6 września 2026 r. w godz. 10.00–18.00 na terenie Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu. Szczegółowy program wydarzenia dostępny jest w materiałach informacyjnych Muzeum.

Dokładny program wydarzenia:

Prace polowe

• orka konna i bronowanie (11:00 – 14:00, 15:00 – 17:00) – pole przy zagrodzie z Izdebna;
• kopanie ziemniaków kopaczką konną (12:30 – 13.00, 15:30 – 16:00, 16:30 – 17:00);
• kopanie ziemniaków motyczkami, zbieranie i sortowanie (11:30 – 12:00, 13:30 – 14:00, 15:00 – 15:30, 16:00 – 16:30) – pole przy zagrodzie z Rzeszotar Zawad.

Pokazy i warsztaty

• warsztaty dla dzieci – jeżyki, wiewiórki, stempelki z ziemniaka – chałupa z Drwał,
• pokaz pracy kowala – kuźnia z Żuromina,
• kościół z Drążdżewa – inscenizacja dziad proszalny,
• pokaz tkactwa – zagroda z Rempina,
• cięcie piłą moja-twoja – zagroda z Izdebna,
• pokaz kiszenia kapusty – zagroda z Czermna (chałupa),
• gręplowanie wełny – zagroda z Czermna (stodoła),
• modlitwy przy kapliczce (12:00, 13:00, 15:00, 16:00) – kapliczka Matki Boskiej Łąkowskiej,
• warsztaty gręplowania wełny dla dzieci – zagroda z Ostrowa (podwórko),
• pokaz plecenia warkoczy ze słomy – zagroda z Dzierżążni,
• pokaz pracy plecionkarza – zagroda z Ligówka,
• pokaz pracy szewca – zagroda z Rzeszotar Chwał,
• pokaz pracy rzeźbiarki – zagroda z Rębowa,
• pokaz szycia ze słomy – zagroda z Rębowa (podwórko),
• pokaz pracy sieczkarni i kieratu (11:00 – 11:30; 12:00 – 12:30; 13:00 – 13:30, 15:00 – 15:30, 16:00 – 17:00) – zagroda z Rębowa (stodoła),
• wystawa „Jak to ze zbożem było?” – mielenie na żarnach, młócenie cepami – zagroda z Rębowa (stodoła),
• pokaz suszenia owoców na arfie – chałupa ze Słupi,
• porady zielarskie – altana za dworem z Uniszek Zawadzkich,
• pieczenie ziemniaków, animacje i zabawy dla dzieci, etno plac zabaw – polana ognisko,
• 14:00 – uroczysta msza św. w kościele z Drążdżewa.

Teren przy amfiteatrze

• 10.00 – 18.00 – kiermasz gastronomii, produktów regionalnych i rękodzieła,
• 12:00 – koncert „Kurpiowski żar” w wykonaniu kapeli Mosaik,
• 15:00 – widowisko „Wesele na Kurpiach” w wykonaniu Zespołu Folklorystycznego Kurpiowszczyzna.

W pokazach i inscenizacjach współpracuje z nami Grupa Rekonstrukcji Historycznej Ludności Cywilnej z Mławy.

Źródło: Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu
pk