Trwają dyskusje dotyczące przyszłego sposobu wdrażania instrumentu Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność w ramach regionalnego komponentu Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028–2034.
W związku z toczącymi się pracami Konwent Marszałków Województw RP przyjął stanowisko dotyczące przyszłego wykorzystania RLKS. Podkreśla w nim wartość podejścia oddolnego i dorobku LGD, wskazując jednocześnie, że zróżnicowane doświadczenia regionów w realizacji RLKS wymagają elastycznych rozwiązań dostosowanych do specyfiki poszczególnych województw po 2027 r.
„Różnorodność modeli stosowanych przez województwa odzwierciedla zróżnicowanie polskich regionów i ich doświadczeń. Każdy samorząd województwa, znając potrzeby swojego regionu, potencjał lokalnych partnerstw oraz ryzyka wdrożeniowe, powinien rozstrzygać, czy RLKS jest właściwym instrumentem realizacji jego celów rozwojowych, a jeśli tak – w jakiej formule, zakresie i skali powinien być stosowany” – zaznacza prezes zarządu Związku Województw RP, marszałek województwa zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz.
RLKS powinien być narzędziem, a nie obowiązkiem
Zdaniem Konwentu Marszałków RP sposób wdrażania RLKS powinien uwzględniać różnorodność regionów, ich odmienne uwarunkowania społeczno-gospodarcze i doświadczenia we wdrażaniu instrumentów terytorialnych. Nie chodzi zatem o rezygnację z RLKS, lecz o zachowanie elastyczności i regionalnej autonomii.
„Samorządy województw powinny mieć możliwość wyboru rozwiązań najlepiej odpowiadających lokalnym uwarunkowaniom. Zachowanie fakultatywnego charakteru instrumentu RLKS pozwoli regionom elastycznie kształtować politykę rozwoju i kierować środki tam, gdzie mogą one przynieść największą wartość dla mieszkańców. Wprowadzenie obligatoryjnego RLKS mogłoby prowadzić do stosowania jednego rozwiązania w regionach o znacząco różnej specyfice, a tym samym ograniczyć możliwość prowadzenia skutecznej i adekwatnej polityki terytorialnej” – podkreśla marszałek województwa mazowieckiego Adam Struzik.
Brak bezpośredniej formuły RLKS nie oznacza ograniczenia wsparcia dla obszarów wiejskich, które mogą być rozwijane również dzięki innym instrumentom terytorialnym, takim jak ZIT (Zintegrowane Inwestycje Terytorialne) i IIT (Inne Instrumenty Terytorialne). Przykładami takich działań są m.in. rozszerzanie sieci komunikacji publicznej na tereny podmiejskie czy rozbudowa miejskich sieci wodno-kanalizacyjnych na przyległe obszary wiejskie.
Uproszczenie i usprawnienie RLKS
Konwent Marszałków Województw RP – obok uznania dla działalności LGD (Lokalne Grupy Działania) – wskazuje jednak na liczne trudności. Skomplikowane procedury, różne zasady poszczególnych funduszy oraz problemy z rozliczeniami to podstawowe z nich. Dlatego system wdrażania RLKS powinien być prostszy, bardziej przejrzysty i dostosowany do skali realizowanych działań. Konwent postuluje więc uproszczenie i ujednolicenie zasad, jasny podział odpowiedzialności między uczestników systemu oraz ochronę samorządów województw przed skutkami opóźnień i problemów, na które nie mają bezpośredniego wpływu.
Rozdzielenie RLKS i LEADER
Konwent Marszałków Województw RP postuluje o wyraźne oddzielenie inicjatywy LEADER (Związki pomiędzy działaniami na rzecz rozwoju gospodarki wiejskiej, z fr. Liaisons Entre Actions de Développement de l’Economie Rurale) realizowanej w ramach Wspólnej Polityki Rolnej od RLKS jako instrumentu możliwego do zastosowania w ramach polityki spójności i rozdziałów regionalnych PPKR. Finansowanie obowiązkowego instrumentu LEADER powinno pochodzić wyłącznie ze środków WPR i nie może ograniczać funduszy polityki spójności przeznaczonych dla regionów. Konwent sprzeciwia się także odgórnemu ustalaniu minimalnej alokacji na RLKS. O zakresie finansowania interwencji w ramach tego instrumentu powinny decydować samorządy województw, zgodnie z potrzebami regionu i możliwościami efektywnego wykorzystania środków.
Czym jest RLKS
RLKS to instrument rozwoju lokalnego oparty na podejściu oddolnym, w którym mieszkańcy, samorządy, organizacje społeczne i przedsiębiorcy wspólnie określają potrzeby swojego obszaru i decydują o wyborze projektów służących jego rozwojowi. Lokalne Grupy Działania, skupiające przedstawicieli tych środowisk, odpowiadają za przygotowanie i realizację lokalnych strategii rozwoju, opartych na potrzebach i potencjałach danego obszaru.
Źródło: mazovia.pl
Fot.: Michał Słaby
pk
Komentarze