W Polsce obchodzony jest on oficjalnie od 2000 roku. Wcześniej, bo w 1999 roku, powołano instytucję rzecznika konsumentów, którego zadaniem jest wspieranie obywateli w sporach ze sprzedawcami oraz pomoc w dochodzeniu ich praw. Z okazji Światowego Dnia Konsumenta Izabela Prądzyńska, Miejski Rzecznik Konsumentów w Płocku, co roku przygotowuje program skierowany do mieszkańców miasta. Jego celem jest podnoszenie świadomości konsumenckiej, szczególnie w zakresie zawierania umów, takich jak umowy sprzedaży czy umowy o dzieło. W ramach inicjatywy organizowane są m.in. wykłady edukacyjne dedykowane różnym grupom wiekowym – zarówno młodzieży klas maturalnych, jak i seniorom. Jednocześnie każdy mieszkaniec Płocka może skorzystać z indywidualnych konsultacji, uzyskując bezpłatną informację oraz poradę prawną bezpośrednio od Rzecznika lub pracowników Biura.
Osoby, które nie mają możliwości osobistego spotkania, mogą również przedstawić swój problem drogą elektroniczną, przesyłając opis sprawy wraz z dokumentami do analizy na adres mailowy brk@plock.eu. Każde zgłoszenie jest rozpatrywane indywidualnie, a konsument otrzymuje odpowiedź dostosowaną do swojej sytuacji. Dodatkowo, z okazji święta, Miejski Rzecznik Konsumentów przygotowuje zestaw praktycznych wskazówek dotyczących obowiązujących przepisów oraz sposobów dochodzenia swoich praw. Materiały te stanowią cenne źródło wiedzy dla wszystkich konsumentów – niezależnie od wieku czy doświadczenia.
Jednym z najczęściej pojawiających się pytań jest możliwość zwrotu towaru. W przypadku zakupów w sklepach stacjonarnych konsument nie ma ustawowego prawa do oddania produktu tylko dlatego, że zmienił zdanie lub źle dobrał rozmiar. Zwrot jest możliwy wyłącznie wtedy, gdy sprzedawca dobrowolnie się na to zgodzi i określi warunki przyjęcia towaru, np. w postaci zwrotu środków na kartę podarunkową. Inaczej wygląda sytuacja przy zakupach na odległość, takich jak zamówienia przez internet, telefon czy poza lokalem przedsiębiorstwa, np. podczas pokazów handlowych. W takich przypadkach konsument ma prawo odstąpić od umowy w ciągu 14 dni bez podawania przyczyny. Warunkiem jest złożenie stosownego oświadczenia i zwrot towaru, a sprzedawca ma obowiązek oddać pełną kwotę wraz z kosztami dostawy.
Istotnym uprawnieniem konsumentów jest także możliwość reklamacji towaru. Przysługuje ona przez dwa lata od momentu wydania produktu i dotyczy również rzeczy kupionych na promocji lub wyprzedaży. Konsument może żądać naprawy, wymiany, obniżenia ceny lub – w przypadku istotnej wady – zwrotu pieniędzy. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy wada była wyraźnie wskazana przy zakupie i stanowiła przyczynę obniżki ceny.
Warto pamiętać, że reklamacja powinna być złożona do sprzedawcy, a nie producenta, i najlepiej w formie pisemnej. Przedsiębiorca nie ma prawa odmówić jej przyjęcia. Konsument może również zdecydować, czy chce skorzystać z reklamacji z tytułu niezgodności towaru z umową, czy z gwarancji. Prawo do reklamacji przysługuje każdemu konsumentowi niezależnie od tego, czy zakupu dokonano w sklepie stacjonarnym, czy przez internet. Jeśli w ciągu dwóch lat od momentu otrzymania towaru ujawni się jego wada, konsument ma prawo złożyć reklamację do sprzedawcy – najlepiej w formie pisemnej. W ramach reklamacji można domagać się naprawy produktu, jego wymiany na nowy, obniżenia ceny, a w przypadku wady istotnej – także zwrotu pieniędzy. Dane sprzedawcy niezbędne do złożenia reklamacji znajdują się zazwyczaj na paragonie fiskalnym, który kupujący powinien otrzymać przy zakupie. Podstawą dochodzenia roszczeń jest tzw. niezgodność towaru z umową – mechanizm uregulowany przepisami prawa, który chroni interesy konsumenta. Warto podkreślić, że przedsiębiorca nie ma prawa odmówić przyjęcia reklamacji złożonej w ustawowym terminie.
Kolejną ważną zasadą jest zgodność ceny. Jeśli przy kasie okazuje się, że produkt kosztuje więcej niż wskazano na półce lub metce, konsument ma prawo kupić go po niższej cenie.
Choć prawa konsumentów są ujednolicone na terenie Unii Europejskiej, należy zachować ostrożność przy zakupach poza jej granicami, gdzie dochodzenie roszczeń może być znacznie trudniejsze. W przypadku wątpliwości lub problemów mieszkańcy Płocka mogą skorzystać z pomocy Biura Miejskiego Rzecznika Konsumentów, które udziela bezpłatnych porad i wspiera w rozwiązywaniu sporów z przedsiębiorcami.
Źródło: UMP
Grafika: freepik.com
pk
Komentarze